Η οικονομική πολιτική που πρόκειται να εφαρμόσει ο νέος Πρόεδρος των ΗΠΑ θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ιδιαίτερα ριζοσπαστική, συγκρινόμενη με τις πολιτικές που ακολούθησαν οι προκάτοχοί του, καθώς δίνει σημαντική έμφαση στις δημόσιες δαπάνες. Η οικονομική στρατηγική του νέου προέδρου, με κεντρικό στόχο την έξοδο της οικονομίας των ΗΠΑ από την αδράνεια που προκάλεσε η πανδημική κρίση Covid-19, στηρίζεται σε μια δέσμη μέτρων ύψους 1,9 τρισ. δολαρίων (9% του ΑΕΠ), η οποία αναμένεται να εγκριθεί από τη Γερουσία, περί τα τέλη Φεβρουαρίου.
Που στοχεύουν οι παρεμβάσεις
Το δημοσιονομικό πακέτο ύψους 1,9 τρισ. δολαρίων του νέου προέδρου των ΗΠΑ αποτελεί μια δέσμη παρεμβάσεων, οι κυριότερες εκ των οποίων αφορούν:
- 415 δισ. δολάρια, για την άμεση καταπολέμηση της πανδημίας, την επιτάχυνση της ανάπτυξης εμβολίων και το άνοιγμα περισσότερων σχολείων με ασφάλεια, μέσα σε διάστημα 100 ημερών.
- 350 δισ. δολάρια, για την κάλυψη των ελλειμμάτων σε προϋπολογισμούς Πολιτειών και τοπικών κυβερνήσεων.
- 15 δισ. δολάρια, σε αεροπορικές εταιρείες που δεν προχωρούν σε αναστολή των συμβάσεων εργασίας ή σε μειώσεις αποδοχών, έως τον Σεπτέμβριο 2021. Σημειώνεται ότι πρόκειται για την τρίτη οικονομική ενίσχυση που δέχονται οι αεροπορικές εταιρείες, καθώς η οικονομική δραστηριότητα που σχετίζεται με τις ταξιδιωτικές μετακινήσεις στις ΗΠΑ έχει απωλέσει περίπου 500 δισ. δολάρια, από τον περασμένο Μάρτιο που ξεκίνησε η πανδημία, ενώ οι ημερήσιες απώλειες, σύμφωνα με την U.S. Travel Association, υπολογίζονται σε 1,75 δισ. δολάρια.
- 25 δισ. δολάρια, για εστιατόρια και μπαρ που πλήττονται από την πανδημία. Η επιχορήγηση μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την κάλυψη της μισθοδοσίας, του ενοικίου, των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας και άλλων λειτουργικών εξόδων.
- 7,25 δισ. δολάρια, για την προστασία της μισθοδοσίας μικρών επιχειρήσεων.
- 422 δισ. δολάρια, μέσω άμεσης καταβολής 1.400 δολαρίων σε κάθε φορολογούμενο ή 2.800 δολάρια σε κάθε παντρεμένο ζευγάρι, συν 1.400 δολάρια για κάθε εξαρτώμενο μέλος της οικογένειάς του.
- Αύξηση των εβδομαδιαίων επιδομάτων ανεργίας, από τα 300 δολάρια που εγκρίθηκαν τον περασμένο Δεκέμβριο, σε 400 δολάρια, για το διάστημα μέχρι τον Σεπτέμβριο 2021.
- Αύξηση του ομοσπονδιακού ωριαίου κατώτατου μισθού, σε 15 δολάρια, μέχρι τον Ιούνιο 2025. Σύμφωνα με το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κογκρέσου, προβλέπεται ότι η αύξηση του ωριαίου κατώτατου μισθού θα απομακρύνει 900.000 ανθρώπους από τη φτώχεια, 17 εκατομμύρια άτομα με χαμηλότερο μισθό θα διαπιστώσουν αύξηση των αποδοχών τους, ενώ θα χαθούν 1,4 εκατομμύρια θέσεις εργασίας, καθώς οι εργοδότες θα αναζητήσουν τρόπους για να αντισταθμίσουν το υψηλότερο εργατικό κόστος.
- Αυξημένες επιδοτήσεις για το κόστος φροντίδας των παιδιών. Σύμφωνα με τον ισχύοντα νόμο, οι περισσότεροι φορολογούμενοι μπορούν να έχουν μείωση του φόρου εισοδήματος έως και 2.000 δολάρια ανά παιδί, ενώ, με τη νέα ρύθμιση, η φορολογική μείωση αυξάνεται σε 3.000 δολάρια για κάθε παιδί ηλικίας 6-17 ετών και 3.600 δολάρια για κάθε παιδί κάτω των 6 ετών. Ø 20 δισ. δολάρια, για το εθνικό πρόγραμμα εμβολιασμού.
- 50 δισ. δολάρια, για την αύξηση των τεστ ανίχνευσης του κορωνοϊού.
Η αμφιλεγόμενη παρέμβαση
Η πιο αμφιλεγόμενη παρέμβαση είναι αυτή που σχετίζεται με την άμεση καταβολή των 1.400 δολαρίων για κάθε φορολογούμενο, καθώς είναι επιπλέον των 600 δολαρίων που το Υπουργείο Οικονομικών άρχισε να αποστέλλει στους δικαιούχους τον περασμένο Δεκέμβριο και των 1.200 δολαρίων που είχαν εγκριθεί τον Μάρτιο 2020. Σύμφωνα με τους επικριτές του μέτρου, η καταβολή των 1.200 δολαρίων δεν είχε επιτυχία, καθώς δεν στόχευσε σε αυτούς που πραγματικά είχαν οικονομική ανάγκη. Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με τα ισχύοντα, οι πολίτες που κερδίζουν έως και 75.000 δολάρια ετησίως ή ένα παντρεμένο ζευγάρι που κερδίζει 150.000 δολάρια ετησίως δικαιούνται της οικονομικής ενίσχυσης
Οι επιφυλάξεις για το δημοσιονομικό εγχείρημα των ΗΠΑ
Το δημοσιονομικό πρόγραμμα των 1,9 τρισ. δολαρίων του προέδρου Biden είναι, αναμφίβολα, σημαντικά μεγάλο σε μέγεθος, ενώ προκαλεί έντονες αντιπαραθέσεις σε πολιτικό και ακαδημαϊκό επίπεδο για τις επιπτώσεις που μπορεί να επιφέρει στην οικονομία. Πολλοί είναι αυτοί που ομιλούν για επιπλέον δημόσιο χρέος και κίνδυνο εμφάνισης υψηλότερου πληθωρισμού, λόγω ενδεχόμενης υπερθέρμανσης της οικονομίας. Ωστόσο, τα οικονομικά στοιχεία των τελευταίων πέντε ετών υποδηλώνουν ότι υπάρχει περιθώριο για επεκτατικές δημοσιονομικές πολιτικές, χωρίς πληθωριστικές πιέσεις.
Το ενδιαφέρον πολλών εθνικών κυβερνήσεων είναι στραμμένο στο δημοσιονομικό πρόγραμμα που θα εφαρμόσουν οι ΗΠΑ, καθώς η υλοποίησή του απαιτεί την καταφυγή στο δανεισμό και, κατά συνέπεια, την αύξηση του δημόσιου χρέους. Ωστόσο, χωρίς τις έκτακτες δαπάνες εξαιτίας της πανδημίας, το ΑΕΠ θα μειωνόταν περισσότερο και για μεγάλο διάστημα και, κατά συνέπεια, το δημόσιο χρέος θα αυξανόταν ούτως ή άλλως. Ενδεχομένως, στην παρούσα συγκυρία θα έπρεπε να μας προβληματίζει περισσότερο η απειλή του αποπληθωρισμού και της οικονομικής ύφεσης, παρά η διόγκωση του δημοσίου χρέους.
Διαβάστε εδώ το Δελτίο Οικονομικών Εξελίξεων της Alpha Bank
