Το 2021 βρίσκει την ελληνική οικονομία ένα σε κρίσιμο σταυροδρόμι. Το «βέβαιο» είναι, ότι ένα χρόνο μετά την πανδημία, η Ελλάδα πέτυχε να διαχειριστεί, την υγειονομική κρίση και συγχρόνως προσπαθεί να διασφαλίσει για τα επόμενα χρόνια χρηματοδότηση για ανάπτυξη μέσα από ευρωπαϊκούς πόρους. Το «αβέβαιο» είναι, πως θα αντιδράσει η ελληνική οικονομία μετά την πανδημία και ποιες θα είναι οι οικονομικές – κοινωνικές συνέπειες αυτής.
Οι οικονομικές προβλέψεις, δεν μας κάνουν να είμαστε ιδιαιτέρα αισιόδοξοι. Τα τελευταία οικονομικά στοιχεία δείχνουν ότι το 2020 το ΑΕΠ της χώρας θα συρρικνωθεί κατά -10,5%, οι πραγματικές επενδύσεις κατά -14,5%, το πρωτογενές δημοσιονομικό έλλειμμα θα διευρυνθεί στο -7,2% (+3,6% το 2019) και το δημόσιο χρέος θα πλησιάσει στο 209% του ΑΕΠ. Για το 2021 η Κυβέρνηση να προβλέπει ρυθμό ανάπτυξης του ΑΕΠ περίπου 4,5% ενώ o OOΣΑ μόνο 0,9% και πρωτογενές δημοσιονομικό έλλειμμα περίπου -3,9% του ΑΕΠ.
Αντιμέτωποι με αυτή την δύσκολη συγκυρία, καλούμαστε να σχεδιάσουμε μια αποτελεσματική πορεία εξόδου της χώρας από την κρίση. Να διαμορφώσουμε τις απαραίτητες προϋποθέσεις και να προχωρήσουμε σε τολμηρές μεταρρυθμίσεις, που θα οδηγήσουν τη χώρα σε αναπτυξιακή τροχιά. Για τον σκοπό αυτό πρέπει να κινητοποιήσουμε τις υγιείς παραγωγικές δυνάμεις του τόπου και συγχρόνως να προσελκύσουμε σημαντικού ύψους ξένα κεφάλαια, τα οποία θα τα εντάξουμε σε ένα πειστικό, βιώσιμο και ανταγωνιστικό σχέδιο ισχυρής ανάπτυξης.
Το θετικό είναι ότι η νέα χρονιά μας βρίσκει αναμφίβολα με δύο νέα ισχυρά «όπλα» και αυτά δεν είναι άλλα, από το νέο ΕΣΠΑ για την περίοδο 2021-2027, το οποίο οι κοινοτικοί πόροι μαζί με την εθνική συμμετοχή, αναμένεται να ανέλθουν σε περίπου 24 δισ. ευρώ και το Ταμείο Ανάκαμψης με 31,9 δισ. ευρώ, χρηματοδοτώντας δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις που μπορεί να αλλάξουν την εικόνα της Ελλάδος.
Το νέο ΕΣΠΑ για την περίοδο 2021-2027
Συγκεκριμένα, το νέο σχέδιο ΕΣΠΑ προβλέπει την κατανομή των πόρων στους ακόλουθους τομείς: Για την ανταγωνιστική οικονομία και την ψηφιακή μετάβαση θα δεσμευτούν πόροι σε ποσοστό 20,3%. Για το περιβάλλον, σε καθαρές μορφές ενέργειας, της κυκλικής οικονομίας, της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, και στην πολιτική προστασία θα δεσμευτούν πόροι σε ποσοστό 26,1%. Οι μεταφορές και τα ευρυζωνικά δίκτυα θα δεσμεύσουν πόρους της τάξης του 15,3% με ιδιαίτερη έμφαση στην ανάπτυξη ενός ασφαλούς συστήματος σιδηροδρομικών μεταφορών υψηλής ποιότητας, στην εξασφάλιση προσβασιμότητας, στην καλύτερη χρήση των αυτοκινητοδρόμων, των λιμένων και των αεροδρομίων της Ελλάδας. Η απασχόληση, η εκπαίδευση και η κοινωνική προστασία (συμπεριλαμβανομένων των υποδομών υγείας και παιδείας), ίσες ευκαιρίες, ισότιμη πρόσβαση στην αγορά εργασίας (ιδίως γυναικών, νέων και μακροχρόνια ανέργων), κοινωνική σύγκλιση, ποιοτική και χωρίς αποκλεισμούς εκπαίδευση και κατάρτιση, δεσμεύουν το 31,9%, Τέλος το 5,4% δεσμεύεται για την ενίσχυση της ολοκληρωμένης κοινωνικής, οικονομικής και περιβαλλοντικής τοπικής ανάπτυξης, με έμφαση στη βιώσιμη αστική ανάπτυξη, στην πολιτιστική κληρονομιά και τον τουρισμό.
Ταμείο Ανάκαμψης
Βασικό εργαλείο, σε αυτήν τη μοναδική ευκαιρία που έχουμε για τη ριζική μεταστροφή της εθνικής οικονομίας, είναι το Ταμείο Ανάκαμψης με το «Ελληνικό Σχέδιο Ανάκαμψης», το οποίο αποσκοπεί στο να κινητοποιήσει σημαντικές δυνάμεις από τον ιδιωτικό τομέα χρησιμοποιώντας συμπράξεις Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα για την πραγματοποίηση δημοσίων επενδύσεων. Εταιρείες Παροχής Ενεργειακών Υπηρεσιών για την πραγματοποίηση έργων ενεργειακής απόδοσης στο Δημόσιο. Συγχρηματοδοτήσεις, μέσω χρηματοδοτικών εργαλείων, ώστε να συγκεντρώσει σημαντικότατα επιπρόσθετα ιδιωτικά κεφάλαια. Το σχέδιο βασίζεται σε τέσσερις πυλώνες: Πράσινο και Ψηφιακό μετασχηματισμό, Απασχόληση (μεταρρύθμιση της αγοράς εργασίας) και Ιδιωτικές επενδύσεις Σε αυτούς θα κατευθυνθούν πόροι ύψους 31,9 δισ. ευρώ, χρηματοδοτώντας δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις που μπορούν να αλλάξουν την οικονομία. Βασικός στόχος του Σχεδίου είναι να καλύψει το μεγάλο κενό σε επενδύσεις.
Τα παραπάνω σημαντικά ποσά, τα όποια θα εισρεύσουν στη χώρα από την Ευρωπαϊκή Ένωση, αν αξιοποιηθούν αποτελεσματικά, θα δώσουν μια σημαντική ώθηση στην οικονομία. Μέλημα των κυβερνώντων πρέπει να είναι η αναστροφή του «παραδοσιακού μοντέλου» της μη αποτελεσματικής διαχειρίσεις των κοινοτικών πόρων. Καθυστερήσεις στις διαδικασίες παραγωγής έργων, μη έγκαιρη ωρίμανση έργων, ελλιπής προγραμματισμός στις δράσεις, επιπρόσθετη ελληνική γραφειοκρατία στην ήδη υπάρχουσα της Ευρώπης, αλλά και έλλειψη ενός μακροχρόνιου σχεδιασμού, δεν έχουν λόγο ύπαρξης στην σημερινή συγκυρία.
