Το Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων κυκλοφόρησε το 2018, τις «Σημειώσεις εἰς τὸ Προσωρινὸν Πολίτευμα τῆς Ἑλλάδος» του Αδαμάντιου Κοραή, με εισαγωγή και επιμέλεια του καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών Πασχάλη Μ. Κιτρομηλίδη.
Πρόκειται, για ένα ιδιαίτερο κείμενο, καθώς σε αυτό η πολιτική σκέψη συναντιέται με τη δράση των επαναστατημένων Ελλήνων, τη θεωρία και την πράξη της δημοκρατίας. Ο κορυφαίος εκπρόσωπος του Νεοελληνικού Διαφωτισμού και πολιτικός στοχαστής της ελευθερίας σχολιάζει άρθρο προς άρθρο το πρώτο ελληνικό Σύνταγμα. Μέσα από το κείμενο αναδεικνύονται, όχι μόνο οι προβληματισμοί του συντάκτη του, αλλά και η ισχυρή βούληση των πρωταγωνιστών της Επανάστασης του 1821 να θεμελιώσουν ένα δημοκρατικό κράτος δικαίου στην υπό απελευθέρωση Ελλάδα.
Σύμφωνα με τον επιμελητή του βιβλίου Πασχάλη Κιτρομηλίδη, ο Κοραής μέσα από τις «Σημειώσεις εἰς τὸ Προσωρινὸν Πολίτευμα τῆς Ἑλλάδος» δείχνει πόσο γνήσιος φιλελεύθερος αλλά και δημοκράτης ήταν και πόσο πίστευε στην μεταμόρφωση της παραδοσιακής ελληνικής κοινωνίας σε δυτικού τύπου εθνική κοινότητα.
Ο Κοραής, θεωρεί ότι η φορολογία είναι αναγκαίο κακό που πρέπει να περιοριστεί στο ελάχιστο, υποστηρίζει την ανεξιθρησκία, τον διαχωρισμό Εκκλησίας και κράτους, την ισονομία, την προστασία των ατομικών δικαιωμάτων, την ιδιοκτησία χωρίς κοινωνικές παροχές (με εξαίρεση αυτών της δημόσιας παιδείας), τον έλεγχο των κρατικών δαπανών, την αποκέντρωση, την διαφάνεια και ιεραρχεί την νομοθετική εξουσίας υψηλότερα έναντι της εκτελεστικής. Τέλος απορρίπτει τη μοναρχία και υπερασπίζεται την ελεύθερη -ανταγωνιστική αγορά, θεωρώντας την, ως βασική προϋπόθεση για ευημερία του κράτους.
Η συγκεκριμένη έκδοση έχει ενταχθεί στον γενικότερο προγραμματισμό του Ιδρύματος της Βουλής για τα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση του 1821, ο οποίο περιλαμβάνει εκδόσεις, συνέδρια και ερευνητικά προγράμματα για τα έτη 2018-2021.
Αδαμάντιου Κοραή «Σημειώσεις εἰς τὸ Προσωρινὸν Πολίτευμα τῆς Ἑλλάδος». Επιμέλεια-εισαγωγή: Πασχάλης Κιτρομηλίδης. Εκδόσεις: Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων, Αθήνα 2018, σελ. 244
