Ισορροπημένη και θετική κρίνει η ελληνική πλευρά την έκθεση του Ύπατου Εκπροσώπου Ζοζέπ Μπορέλ για θέματα Εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας της Ε.Ε., που αφορά την Τουρκία, καθώς όπως αναφέρει, περιλαμβάνει πολλά ικανοποιητικά στοιχεία, αν και υπάρχουν και ορισμένες ελλείψεις.
Στα θετικά στοιχεία συγκαταλέγεται καταρχήν το γεγονός ότι η έκθεση, όπως είχε ζητήσει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του περασμένου Δεκεμβρίου κατόπιν παρέμβασης του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, περιέχει μια διττή προσέγγιση: Αφενός στοιχεία για μια ενδεχόμενη θετική ατζέντα και αφετέρου την προοπτική λήψης περιοριστικών μέτρων, τα οποία μάλιστα αναφέρονται ρητά και αναλυτικά.
Αναφέρεται μάλιστα ότι τα μέτρα αυτά θα μπορούσαν να υιοθετηθούν, εφόσον η Τουρκία παραβιάσει το Διεθνές Δίκαιο και προκαλέσει ενέργειες που θα είχαν αρνητικές επιπτώσεις για τα συμφέροντα της Ε.Ε. και κρατών-μελών της. Το ενδεχόμενο αυτό, όπως έχει τονίσει επανειλημμένα η ελληνική πλευρά, αποτελεί κίνητρο για την Τουρκία να επιστρέψει σε μια προοπτική συνεργασίας και να αποφευχθεί μια αρνητική δυναμική. Όσον αφορά την λεγόμενη θετική ατζέντα αναφέρεται ότι θα μπορούσε να εφαρμοστεί τμηματικά και κυρίως με τρόπο αναστρέψιμο και ότι θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο η Τουρκία θα δείξει εποικοδομητική συμπεριφορά τους επόμενους μήνες.
Επίσης στα θετικά σημεία της έκθεσης πρέπει να καταγραφεί το γεγονός ότι γίνεται ξεκάθαρη αναφορά, ως προς το θέμα της οριοθέτησης της ΑΟΖ και της υφαλοκρηπίδας. Ότι δηλαδή, θα πρέπει να αντιμετωπισθεί μέσω διαλόγου στο πλαίσιο του Διεθνούς Δικαίου συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης του Ο.Η.Ε. για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) και εάν δεν βρεθεί λύση από τα δύο μέρη το ζήτημα θα πρέπει να παραπεμφθεί στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.
Σε ό,τι αφορά το μεταναστευτικό-προσφυγικό η έκθεση αναφέρεται στα γεγονότα του Φεβρουαρίου του 2020 στον Έβρο, επισημαίνοντας ξεκάθαρα ότι η Τουρκία με ενεργό τρόπο ενθάρρυνε μετανάστες και πρόσφυγες να εισέλθουν με τη βία στην Ε.Ε., κάτι που αποτελεί για ακόμη μια φορά αναγνώριση ότι τα σύνορα της Ελλάδας είναι και σύνορα της Ευρώπης. Υπογραμμίζει μάλιστα ότι όλα αυτά έρχονται σε πλήρη αντίθεση με την Κοινή Δήλωση Ε.Ε.-Τουρκίας του 2016. Επίσης, γίνεται αναφορά στη διακοπή των επιστροφών προς την Τουρκία από τα ελληνικά νησιά που είναι υποχρέωσή της με βάσει τη Κοινή Δήλωση.
Υπάρχουν, ωστόσο και ελλείψεις στην έκθεση, όπως το ότι δεν υπάρχει ευρύτερη αναφορά στο γεγονός ότι η Τουρκία έχει επανειλημμένα παραβιάσει τη Σύμβαση του Ο.Η.Ε. για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), καθώς και ότι δεν υπάρχει αναφορά στο «casus belli».
Σε κάθε περίπτωση τα θετικά στοιχεία υπερτερούν των όποιων ελλείψεων. Αναγνωρίζεται ότι η κατάσταση είναι εύθραυστη, παρά τα θετικά βήματα και ότι απαιτείται χρόνος για να αξιολογηθεί αν η αποκλιμάκωση είναι διαρκής και αξιόπιστη.
