Το άρθρο 24 του Συντάγματος, που είναι το βασικό άρθρο, που αφορά το περιβάλλον, ορίζει, ότι “Απαγορεύεται η μεταβολή του προορισμού των δασών και των δασικών εκτάσεων, έκτος αν προέχει για την Εθνική Oικονομία η αγροτική εκμετάλλευση ή άλλη τους χρήση, που την επιβάλλει το δημόσιο συμφέρον.” Να γιατί ποτέ δεν χρειάζεται να καεί τίποτα για να γίνει αιολικό πάρκο!
Όμως …
Το άρθρο 117 του Συντάγματος ορίζει κάπως τα αντίθετα: “δάση και δασικές εκτάσεις που καταστράφηκαν ή καταστρέφονται από πυρκαγιά […] κηρύσσονται υποχρεωτικά αναδασωτέες και αποκλείεται να διατεθούν για άλλο προορισμό“.
Να γιατί δεν έχει κανένα συμφέρον να βάλει φωτιά, όποιος θέλει να εγκαταστήσει αιολικό πάρκο σε μια δασική περιοχή! Γιατί σε μπελάδες θα μπλέξει και τίποτα δεν θα ωφεληθεί.
Το θέμα είναι όμως πώς λύνεται αυτή η “διαφορά” μεταξύ των δυο συνταγματικών διατάξεων.
Την διαφορά αυτή ανέλαβε να την επιλύσει η η περίφημη απόφαση 2499/2012 του Συμβουλίου της Επικρατείας, με Πρόεδρο τον Κων. Μενουδάκο και Εισηγήτρια την σημερινή ΠτΔ, Κατερίνα Σακελαροπούλου, για την οποία πολλοί σήμερα, εξαιτίας αυτής της απόφασης, αφήνουν αισχρά υπονοούμενα ότι με την εκλογή της … ξεπληρώθηκαν γραμμάτια.
Το Δικαστήριο βρέθηκε ενώπιον ενός μεγάλου διλήμματος με τρομακτικές συνέπειες: να μείνει στην γραμματική διατύπωση της διάταξης 117 του Συντάγματος και να απαγορεύσει οποιαδήποτε παρέμβαση ή να προχωρήσει σε ερμηνευτική εφαρμογή του 117 σε συνδυασμό με το άρθρο 24 του Συντάγματος και να επιτρέψει την εγκατάσταση αιολικών πάρκων σε αναδασωτέες εκτάσεις. Το γιατί οι συνέπειες της επιλογής θα ήταν τρομακτικές, θα το δούμε αμέσως παρακάτω.
Επέλεξε το δεύτερο και ορθότατα
Σύμφωνα με το σκεπτικό της Ολομέλειας του ΣτΕ, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι ο συνταγματικός νομοθέτης είχε τη βούληση να απαγορεύσει τη χρησιμοποίηση αναδασωτέων εκτάσεων ακόμη και για σκοπούς ιδιαίτερης σημασίας για το δημόσιο συμφέρον, τη στιγμή που το έχει επιτρέψει (κατ’ εξαίρεση έστω) για όσο η αναδασωτέα έκταση ήταν δάσος!
Άλλωστε, είχε ήδη θεσπιστεί στο παρελθόν εξαίρεση για έργα στρατιωτικών υποδομών, για τα οποία είχε αναγνωριστεί η δυνατότητα να εκτελούνται και σε αναδασωτέες εκτάσεις. Την ίδια δυνατότητα αναγνώρισε μεταγενέστερα ο νομοθέτης και για την εκτέλεση σημαντικών δημοσίων έργων και έργων υποδομής, μεταξύ των οποίων οι σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και τα συνοδά έργα.
Με απλά λόγια, τι έκανε το ΣτΕ
Αντιμετώπισε με τον ίδιο τρόπο τις έννοιες του “δάσους / δασικής έκτασης” του άρθρου 24 του Συντάγματος στις οποίες (κατ’ εξαίρεση) επιτρέπονται παρεμβάσεις και την έννοια της “αναδασωτέας έκτασης” στην οποία δεν επιτρέπονται παρεμβάσεις. Και θεώρησε ότι -υπό πολύ αυστηρές και συγκεκριμένες προϋποθέσεις, με κριτήρια αναφερόμενα τόσο στην ιδιαίτερη σημασία του έργου, όσο και στην αναγκαιότητα εκτέλεσής του στην αναδασωτέα έκταση πριν από την πραγματοποίηση της αναδάσωσης, με γνώμονα αφενός την ανάγκη προστασίας του δασικού οικοσυστήματος και αφετέρου την εξυπηρέτηση του δημόσιου σκοπού στον οποίο αποβλέπει το έργο, ναι, είναι δυνατό να εγκατασταθεί αιολικό πάρκο σε καμένη, δηλ. αναδασωτέα έκταση.
Το πιο σημαντικό όμως που έκανε με την απόφασή του αυτή το ΣτΕ
Εξάλειψε κάθε κίνητρο να βάλει κάποιος φωτιά. Διότι, αν το ΣτΕ τελικώς είχε μείνει στην γραμματική ερμηνεία και απαγόρευε την χρησιμοποίηση – έστω και μέρους – της αναδασωτέας έκτασης για σκοπούς δημοσίου συμφέροντος, υπήρχε κάποιος που θα είχε τεράστιο κίνητρο και συμφέρον να βάζει φωτιές παντού: αυτός που δεν επιθυμεί την πραγματοποίηση ενός έργου! Συνέπεια;
Κάθε δημόσιο έργο στο οποίο υπάρχει αντίδραση = πυρκαγιά και το μπλοκάραμε!
Συμπέρασμα
Αυτός που ήθελε να εγκαταστήσει αιολικό πάρκο μέσα στο δάσος, δεν είχε ποτέ νομικό πρόβλημα να το πράξει. Τίποτα δεν του το απαγόρευε. Αντίθετα, είχε τεράστιο πρόβλημα και τιτάνιο δικαστικό αγώνα να αντιμετωπίσει, αν το δάσος τελικώς καιγόταν…ξαφνικά. Κίνητρο για να πυρκαγιά είχε μόνο ένας: αυτός που ήθελε να σταματήσει το έργο. Και με την απόφαση αυτή, του αφαιρέθηκε.
Η απόφαση λοιπόν αυτή του ΣτΕ, όχι μόνο δεν είναι αντίθετη με το Σύνταγμα, όχι μόνο δεν είναι “ύποπτη”, αλλά είναι μνημείο θάρρους, μνημείο νομικής σκέψης και μνημείο προστασίας του περιβάλλοντος, διότι εκτός των άλλων προβλέπει αυστηρές προϋποθέσεις για την εξαίρεση αυτή και επισημαίνει ότι η αναδασωτέα έκταση παραμένει ως τέτοια! Και γι’ αυτό, είναι άλλο ένα παράσημο για την σημερινή Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Κατερίνα Σακελαροπούλου, την οποία πολλοί επιχειρούν δολίως και εντέχνως να σπιλώσουν.
Φοβάμαι όμως ότι πολλοί δεν ξέρουν την απόφαση και κάποιος “ξυπνιτζής” τους έχει ενημερώσει, μόνο για το 117 του Συντάγματος.
Διαβάστε εδώ την απόφαση του ΣτΕ 2499/2012
