Με πακέτο 2,2 δισ. ευρώ για το 2027, μόνιμες φορολογικές και εισοδηματικές παρεμβάσεις και έναν οδικό χάρτη έως το 2031, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιχείρησε από το Βελλίδειο να συνδέσει την οικονομική πρόοδο των τελευταίων ετών με τη βελτίωση του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών. Ταυτόχρονα, έθεσε ουσιαστικά το πολιτικό και οικονομικό πλαίσιο πάνω στο οποίο θα διεκδικήσει μία νέα κυβερνητική θητεία.
Η φετινή παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη στη ΔΕΘ δεν περιορίστηκε σε μια συνηθισμένη εξαγγελία παροχών. Ο πρωθυπουργός επέλεξε να παρουσιάσει ένα τετραετές σχέδιο, τη «Συμφωνία Προόδου και Ευημερίας», επιχειρώντας να σηματοδοτήσει τη μετάβαση από τη δημοσιονομική σταθεροποίηση και την ανάπτυξη στη διάχυση του οικονομικού αποτελέσματος στην κοινωνία. Πρόκειται, κατά τον ίδιο, για τη συνέχεια της «Συμφωνίας Αλήθειας» που είχε θέσει στο επίκεντρο της πολιτικής του πρότασης πριν από σχεδόν οκτώ χρόνια.
Το βασικό οικονομικό μήνυμα συνοψίζεται σε μία φράση: η συλλογική πρόοδος πρέπει πλέον να μετατρέπεται σε ατομική προκοπή, χωρίς να διακινδυνεύεται η δημοσιονομική σταθερότητα. Σε αυτή τη λογική εντάσσεται ένα πρόγραμμα παρεμβάσεων συνολικού κόστους 2,2 δισ. ευρώ για το 2027, το οποίο σταδιακά θα φθάσει τα 3,5 δισ. ευρώ έως το 2030.
Η διαφορά σε σχέση με παλαιότερες λογικές «πακέτων ΔΕΘ» είναι ότι μεγάλο μέρος των παρεμβάσεων έχει μόνιμο χαρακτήρα και εντάσσεται σε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. Η κυβέρνηση επιχειρεί έτσι να παρουσιάσει όχι ένα εφάπαξ μέρισμα, αλλά έναν μηχανισμό σταδιακής ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος όσο δημιουργείται πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος.
Στο φορολογικό πεδίο ξεχωρίζει η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα εκτός Αττικής από το 2027, η μείωσή του κατά 50% στην Αττική το 2028 και η πλήρης κατάργησή του το 2029. Παράλληλα, προβλέπονται παρεμβάσεις στα τεκμήρια των ελεύθερων επαγγελματιών και σταδιακή αποκλιμάκωση της προκαταβολής φόρου των επιχειρήσεων. Για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες προβλέπεται μηδενικός φόρος εισοδήματος έως τις 20.000 ευρώ, ενώ αντίστοιχη σημαντική φορολογική ελάφρυνση προβλέπεται για τις τρίτεκνες οικογένειες.
Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε επίσης στους συνταξιούχους, με την ετήσια ενίσχυση να αυξάνεται στα 400 ευρώ, ενώ στο μέτωπο των μισθών ο κυβερνητικός σχεδιασμός προβλέπει κατώτατο μισθό 1.000 ευρώ από τον Ιανουάριο του 2028. Ο στόχος που τέθηκε για την επόμενη περίοδο είναι ακόμη πιο φιλόδοξος: ανεργία κάτω από 6%, ανάπτυξη άνω του 2% ετησίως και μέσος μισθός πάνω από 1.800 ευρώ.
Σημαντικό κεφάλαιο αποτελεί και το στεγαστικό. Το νέο «Σπίτι μου ΙΙΙ», προϋπολογισμού 2 δισ. ευρώ, φιλοδοξεί να διευρύνει τη δυνατότητα απόκτησης πρώτης κατοικίας από νέους και νέα ζευγάρια, συμπληρώνοντας τις ήδη υφιστάμενες παρεμβάσεις για επιστροφή ενοικίου, κενά ακίνητα και ανακαινίσεις.
Η φιλοσοφία των εξαγγελιών, ωστόσο, έχει και σαφή πολιτική διάσταση. Η ομιλία στο Βελλίδειο ήταν εκ των πραγμάτων προεκλογική. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν παρουσίασε μόνο το οικονομικό πρόγραμμα του 2027. Περιέγραψε τους στόχους μιας επόμενης τετραετίας έως το 2031, συνδέοντας ευθέως τη συνέχιση της σημερινής οικονομικής πολιτικής με την πολιτική σταθερότητα και τη διεκδίκηση νέας κυβερνητικής εντολής.
Εδώ βρίσκεται και το βασικό στοίχημα της «Συμφωνίας Προόδου και Ευημερίας». Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι, μετά τα χρόνια της δημοσιονομικής εξυγίανσης, της ανάκτησης της επενδυτικής βαθμίδας, της ανάπτυξης και της μείωσης της ανεργίας, έρχεται η περίοδος κατά την οποία το οικονομικό αποτέλεσμα πρέπει να γίνει περισσότερο ορατό στην καθημερινότητα.
Με άλλα λόγια, το μήνυμα της 90ής ΔΕΘ ήταν ότι η δημοσιονομική σταθερότητα δεν αποτελεί πλέον μόνο αμυντικό στόχο, αλλά τη βάση πάνω στην οποία μπορεί να χρηματοδοτηθεί μια μόνιμη πολιτική αύξησης εισοδημάτων και μείωσης φορολογικών βαρών.
Και αυτό ίσως είναι το σημαντικότερο πολιτικό μήνυμα της Θεσσαλονίκης: από το ερώτημα αν η Ελλάδα μπορεί να παραμείνει όρθια, η συζήτηση μεταφέρεται πλέον στο κατά πόσο η πρόοδος των μακροοικονομικών μεγεθών μπορεί να φτάσει με μετρήσιμο τρόπο στο εισόδημα κάθε νοικοκυριού και κάθε επιχείρησης. Εκεί θα κριθεί τελικά και η αξιοπιστία της νέας «Συμφωνίας Προόδου και Ευημερίας».
