Σε νέα παρέμβαση για την αντιμετώπιση του αυξημένου ενεργειακού κόστους προχωρά η κυβέρνηση, ενεργοποιώντας ένα νέο πακέτο στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις ενόψει του χειμώνα.
Τα μέτρα, τα οποία προανήγγειλε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, αναμένεται να εξειδικευθούν την ερχόμενη εβδομάδα από τα αρμόδια υπουργεία και επικεντρώνονται σε τρία βασικά μέτωπα: πετρέλαιο θέρμανσης, επίδομα θέρμανσης και πετρέλαιο κίνησης. Κεντρικός στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα δίχτυ προστασίας απέναντι στη νέα άνοδο των διεθνών τιμών ενέργειας, η οποία επαναφέρει ισχυρές πιέσεις στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς αλλά και στο λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων.
Διπλή παρέμβαση στο πετρέλαιο θέρμανσης
Η σημαντικότερη παρέμβαση αφορά το πετρέλαιο θέρμανσης, η διάθεση του οποίου αρχίζει στις 15 Οκτωβρίου. Ο κυβερνητικός σχεδιασμός προβλέπει επιδότηση της τιμής στην αντλία, με συμμετοχή τόσο του κράτους όσο και των διυλιστηρίων, ώστε η τιμή εκκίνησης να διαμορφωθεί κάτω από τα 1,75 ευρώ το λίτρο. Με βάση τα σημερινά δεδομένα, χωρίς παρέμβαση η τιμή θα μπορούσε να κινηθεί κοντά στα 2 ευρώ το λίτρο. Αυτό σημαίνει ότι η συνολική στήριξη θα πρέπει να καλύψει σημαντικό μέρος της διαφοράς.
Παράλληλα, προβλέπεται οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης. Με την εξειδίκευση των μέτρων θα φανεί εάν θα υπάρξει και διεύρυνση των εισοδηματικών ή περιουσιακών κριτηρίων, ώστε να αυξηθεί ο αριθμός των δικαιούχων. Διαμορφώνεται έτσι μια διπλή γραμμή άμυνας για τα νοικοκυριά: χαμηλότερη τιμή αγοράς του πετρελαίου και ταυτόχρονα υψηλότερο επίδομα θέρμανσης.
Παράταση της επιδότησης στο diesel – Εξετάζεται πλαφόν στα καύσιμα
Το δεύτερο μέτωπο αφορά το πετρέλαιο κίνησης. Η κυβέρνηση προσανατολίζεται στη συνέχιση της επιδότησης και τον Οκτώβριο, καθώς το υψηλό κόστος του diesel δεν επιβαρύνει μόνο τους οδηγούς αλλά μεταφέρεται στην πραγματική οικονομία μέσω μεταφορών, παραγωγής και διακίνησης προϊόντων.
Σήμερα η συνολική επιδότηση ανέρχεται στα 15 λεπτά ανά λίτρο, εκ των οποίων τα 10 λεπτά προέρχονται από το κράτος και τα 5 λεπτά από τα διυλιστήρια. Παρά την παρέμβαση, η τιμή του diesel εξακολουθεί να κινείται σε υψηλά επίπεδα.
Στο κυβερνητικό τραπέζι βρίσκεται επίσης η επαναφορά πλαφόν στα περιθώρια κέρδους στην αγορά καυσίμων, τόσο στο επίπεδο της εμπορίας όσο και στα πρατήρια, ως έκτακτο μέτρο για την αποτροπή φαινομένων υπερβολικών ανατιμήσεων. Παράλληλα, η Αθήνα επιδιώκει να ανοίξει και σε ευρωπαϊκό επίπεδο τη συζήτηση για μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία στις παρεμβάσεις για τα καύσιμα.
Η Μέση Ανατολή κρατά την Ευρώπη σε ενεργειακή επιφυλακή
Ο μεγάλος αστάθμητος παράγοντας παραμένει η γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή. Οι νέες διαταραχές στις σαουδαραβικές εξαγωγές και η κλιμάκωση των επιθέσεων των Χούθι έχουν προκαλέσει έντονη μεταβλητότητα στις διεθνείς αγορές. Το Brent κινήθηκε τις προηγούμενες ημέρες κοντά στα 110 δολάρια το βαρέλι, πριν υποχωρήσει προς χαμηλότερα επίπεδα. Η διάρκεια της κρίσης και, κυρίως, η δυνατότητα της Σαουδικής Αραβίας να διατηρήσει ομαλή την τροφοδοσία της διεθνούς αγοράς θα αποτελέσουν καθοριστικούς παράγοντες για την πορεία των τιμών τους επόμενους μήνες.
Για την κυβέρνηση, συνεπώς, το πακέτο που ανακοινώνεται δεν αποτελεί κατ’ ανάγκη την τελευταία παρέμβαση. Εφόσον οι διεθνείς ενεργειακές πιέσεις διατηρηθούν ή ενταθούν, το εύρος και η διάρκεια των μέτρων θα επανεκτιμηθούν. Το στοίχημα είναι διπλό: να περιοριστεί άμεσα η επιβάρυνση των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων και, ταυτόχρονα, να διατηρηθούν τα περιθώρια για νέες παρεμβάσεις εάν η ενεργειακή κρίση αποδειχθεί μεγαλύτερης διάρκειας.
