Πολλά «χαριτωμένα» ακούστηκαν στο 3ο συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, για τα διαθέσιμα που κληροδότησε η προηγούμενη κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ, στην κυβέρνηση Μητσοτάκη. Με πρώτο και καλύτερο τον κ. Πολάκη, ο οποίος μεταξύ άλλων είπε πως «δυστυχώς αφήσαμε πάρα πολλά. Δεν χρειαζόταν να αφήσουμε 37- 38 δισ ευρώ», και πρόσθεσε ότι «θα αρκούσαν και τα 30 δισ ευρώ».
Η αλήθεια είναι πως όντως «άφησαν» 37 – 38 δισ. ευρώ (εγώ τα βγάζω 39 δισ. ευρώ), αλλά αυτό δεν έχει σημασία. Να σημειώσουμε πως ποτέ ο Τσακαλώτος δεν έδωσε επισήμως ένα νούμερο, αφήνοντας μερίδα δημοσιογράφων να μιλούν, ακόμη και για 50 δισ. ευρώ.
Αυτά τα διαθέσιμα είναι το σύνολο των χρημάτων που υπάρχουν σε όλους τους λογαριασμούς της γενικής κυβέρνησης (κεντρική κυβέρνηση, όλοι οι φορείς του δημοσίου, ακόμη και νοσοκομεία), στην Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ) και στις εμπορικές τράπεζες.
Το τι από αυτά είναι πραγματικά διαθέσιμο για άσκηση πολιτικής, είναι μεγάλη ιστορία. Να υπενθυμίσουμε, ότι στις εκθέσεις εποπτείας η Κομισιόν επανειλημμένως αναφέρεται σε σημαντικά χαμηλότερα διαθέσιμα, με τα υπόλοιπα να είναι “hard to mobilise”.
Το ζήτημα είναι “πού βρέθηκαν αυτά τα λεφτά;”
Η «αοριστολογία των πλεονασμάτων» κάνει σχεδόν όλους να μιλάνε για τα πλεονάσματα, ακόμη και ο σημερινός υπουργός οικονομικών κάνει αναφορές σε αυτά. Η πραγματικότητα όμως είναι εντελώς διαφορετική. Το σύνολο των δημοσιονομικών πλεονασμάτων την τετραετία 2016-19 (μισός χρόνος της κυβέρνησης Μητσοτάκη) ήταν 5.56 δισ ευρώ. [Ως ταμειακό υπόλοιπο ούτε καν αυτά υπήρχαν, δεδομένου ότι οι πονηριές Χουλιαράκη-Κουντετάκη με τα ληξιπρόθεσμα, κατέγραφαν μεν πλεονάσματα, λεφτά δεν άφηναν!].
Είναι περισσότερο από σαφές πως η οικονομική διαχείριση της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ δεν άφηνε κάθε χρόνο σημαντικά ποσά, ώστε να δημιουργηθεί μαξιλάρι. Δανεικά είναι το μαξιλάρι. Δανεικά που υποχρεώθηκαν να πάρουν, για να είναι βέβαιοι οι δανειστές, πως δεν θα ξαναπάει η χώρα στα βράχια, σε ‘κανα δύο χρόνια. Μεγάλο κομμάτι των διαθεσίμων, δεν μπορούσαν καν να το αγγίξουν.
Ας δούμε την εικόνα το Σεπτέμβριο 2018, μόλις βγήκαμε από τα μνημόνια
- Οι δανειστές πιστοποιούν διαθέσιμα 24.1 δισ. ευρώ.
- Το σκληρό μαξιλάρι είναι 15.7 δισ Ευρώ (όλα δανεικά) σε λογαριασμό που δεν μπορεί να αγγίξει ο «εθνικά υπερήφανος» υπουργός οικονομικών, χωρίς την έγκριση του Διοικητικού Συμβουλίου του ESM.
- Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ είχε υποχρεωθεί να δεσμεύσει 4.8 δισ ευρώ στον ενδιάμεσο λογαριασμό για να πληρώνονται οι ωριμάνσεις χρέους μέχρι τον Ιούνιο 2019. Ούτε αυτά τα χρήματα μπορούσε να αγγιχθούν .
- Σε προθεσμιακές καταθέσεις δεσμεύτηκαν περίπου 4 δισ. ευρώ για να μην αναγκάζονται οι τράπεζες να καταφεύγουν στον ELA. Υποχρεώθηκαν να το κάνουν γιατί η “καθαρή έξοδος” άφηνε τις τράπεζες φτερό στον άνεμο.
- Απλή αριθμητική υποδεικνύει πως τα «πιστοποιημένα από την Κομισιόν» διαθέσιμα δεν μπορούσε να τα ακουμπήσει καν ο Τσακαλώτος. Είχαν δώσει τα κλειδιά στους δανειστές για να στηρίξουν το αφήγημα του «αντιμνημονιασμού»!
- Η λογιστική μεθοδολογία που βγάζει το μαξιλάρι των 37-39 δισ ευρώ που αναφέρουν στο ΣΥΡΙΖΑ και ο κ. Πολάκης ότι “άφησαν” στους επόμενους, βγάζει τα διαθέσιμα του Σεπτεμβρίου 2018 περίπου 39 δισ. Κάπου βρέθηκαν τα έξτρα λεφτά. Βραχυπρόθεσμος δανεισμός (repos 15 ημερών) από τους φορείς του δημοσίου. Μόνο που τον Σεπτέμβριο 2018 αυτός ο αναγκαστικός δανεισμός ήταν 21.2 δισ. Δηλαδή, κάπου 7 δισ των φορέων του δημοσίου δεν ήταν πλέον διαθέσιμα γιατί κάλυπταν ανάγκες μόνιμες.
- Με ΠΝΠ ο Βαρουφάκης (έγινε νόμος Απρίλιο 2015) και με πιο αυστηρό περιεχόμενο ο Τσακαλώτος με το μεσοπρόθεσμο (Ιούνιος 2018, άρθρο 80), έκαναν υποχρεωτική τη μεταφορά όλων των διαθεσίμων, όλων των φορέων (πλην λειτουργικών δαπανών 15 ημερών) στην ΤτΕ. Οπότε ο υπουργός οικονομικών, έχει να δείχνει διαθέσιμα, κάποια να τα κάνει repos ώστε να τα δαπανά κιόλας.
Να σημειώσουμε ότι τον Απρίλιο 2010, τα διαθέσιμα των φορέων ήταν 23 δισ ευρώ, πλην όμως η Κυβέρνηση Παπανδρέου δεν μπορούσε να τα πειράξει. Τώρα θα μπορούσε… Ήδη από το 2012 η τρόικα πίεζε για εξορθολογισμό του παραλογισμού να επιχορηγούνται με 24 δισ ευρώ το χρόνο οι φορείς που έχουν διαθέσιμα πάνω από 50 δισ (μαζί με τα ομόλογα).
Τα διαθέσιμα ήταν η εγγύηση για την «καθαρή έξοδο»
Τα διαθέσιμα της ελληνικής κυβέρνησης δεν είναι εργαλείο στα χέρια του εκάστοτε υπουργού Οικονομικών, ελεύθερο δεσμεύσεων για να ασκείται πολιτική. Είναι η εγγύηση που έδωσε το ελληνικό κράτος κατά την «καθαρή έξοδο» προς τους δανειστές, πως να μην μπορεί κανένας (ακόμη και ο κ. Πολάκης) να στείλει τη χώρα ξανά στη χρεοκοπία.
Αυτό που ακούστηκε στο Συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ από τον κ. Πολάκη είναι πολιτικός τσαμπουκάς. Η φράση «δεν έπρεπε να τους αφήσουμε τόσα λεφτά» είναι μνημείο πολιτικού αμοραλισμού. Είναι όμως και ο ορισμός του «ψευτοτσαμπουκά». Να του θυμίσουμε, ότι οι τότε θεσμοί απλά άφησαν την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ να μιλά για «καθαρές εξόδους», αφού τους (μας) είχαν δέσει χειροπόδαρα.
