«Το σύστημα της ιδιωτικής ιδιοκτησίας είναι η πιο σημαντική εγγύηση της ελευθερίας» έγραφε περίπου ο Friedrich Hayek. Αν κάτι ξεχωρίζει μια φιλελεύθερη δημοκρατία από τον κρατισμό, είναι ο σεβασμός στην ατομική περιουσία. Όχι ως αφηρημένο δικαίωμα, αλλά ως θεμέλιο της ελευθερίας του ανθρώπου να δημιουργεί, να επενδύει, να προοδεύει.
Το πρόσφατο ΠΔ για την οριοθέτηση των οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων (ΦΕΚ Δ 194/15.4.2025), αν και παρουσιάστηκε ως πολεοδομική μεταρρύθμιση, έχει βαθιά αντικίνητρα για την επαρχία και τη μικρή ιδιοκτησία. Χιλιάδες οικόπεδα που είχαν μέχρι χθες οικοδομησιμότητα, από τη μία μέρα στην άλλη γίνονται αγροτεμάχια. Χωρίς διαβούλευση. Χωρίς αποζημίωση. Χωρίς καμία μεταβατική πρόνοια.
Η κυβέρνηση μπορεί να έχει καλές προθέσεις και να επιθυμεί μια καλύτερη ρύθμιση της ανάπτυξης στην επαρχία, αλλά η εφαρμογή του ΠΔ φανερώνει μια έλλειψη διαβούλευσης με τους αρμόδιους φορείς και μια αδικαιολόγητη απροθυμία να σεβαστεί τη βούληση των τοπικών κοινωνιών και των επενδυτών. Τις συνέπειες αυτών των πολιτικών τις πληρώνουν οι πολίτες που είδαν τα οικόπεδά τους να χάνουν αξία χωρίς καμία αποζημίωση ή μετάβαση.
Ποια φιλελεύθερη πολιτική, αλήθεια, υποτιμά έτσι την αξία της περιουσίας των πολιτών; Ποια μεταρρύθμιση αγνοεί τη φωνή των τοπικών κοινωνιών, των μεσιτών, των μηχανικών και των επενδυτών;
Την ίδια στιγμή, επιδοτήσεις ενοικίου και άλλες παρεμβάσεις στη ζήτηση εμφανίζονται ως λύσεις. Μα αν περιορίζεις την προσφορά κατοικίας και ταυτόχρονα επιδοτείς τη ζήτηση, δεν καταπολεμάς το πρόβλημα – το επιδεινώνεις.
Ο φιλελευθερισμός δεν είναι ούτε τεχνοκρατικός αυτοσκοπός ούτε δελτίο τύπου. Είναι δέσμευση σε αρχές: ατομική ελευθερία, διαβούλευση, σεβασμός στην αγορά, ασφάλεια δικαίου. Η Πολιτεία δεν είναι εδώ για να τιμωρεί την περιουσία, αλλά για να εγγυάται ότι κάθε πολίτης μπορεί να την αξιοποιήσει, χωρίς αυθαιρεσίες και παλινωδίες.
Αλλιώς, δεν έχουμε να κάνουμε με μεταρρυθμίσεις — αλλά με γραφειοκρατική αυθαιρεσία σε φιλελεύθερη συσκευασία.
