Σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα του Bloomberg στις 23 Ιανουαρίου 2026, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ προχωρά σε μια επιθετική διπλωματική και στρατηγική κίνηση, ζητώντας ουσιαστικά «λευκή επιταγή» για την επέκταση της στρατιωτικής παρουσίας των ΗΠΑ στη Γροιλανδία. Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί μια νέα φάση στις σχέσεις Ουάσιγκτον, Κοπεγχάγης και Νούουκ, επαναφέροντας στο προσκήνιο το έντονο ενδιαφέρον του Αμερικανού προέδρου για την περιοχή της Αρκτικής.
Το σχέδιο Τραμπ επικεντρώνεται στην αναθεώρηση της αμυντικής συμφωνίας του 1951 μεταξύ των ΗΠΑ και της Δανίας. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, η αμερικανική πλευρά επιδιώκει την κατάργηση των περιορισμών που αφορούν τις στρατιωτικές δραστηριότητες στο νησί, ζητώντας την ελευθερία να αναπτύσσουν δυνάμεις, να κατασκευάζουν υποδομές και να διεξάγουν επιχειρήσεις χωρίς την ανάγκη διαρκούς έγκρισης από τη Δανία ή την τοπική κυβέρνηση της Γροιλανδίας.
Η κίνηση αυτή δεν αφορά μόνο την υφιστάμενη Βάση Pituffik (πρώην Θούλη), αλλά την πιθανή δημιουργία νέων εγκαταστάσεων σε στρατηγικά σημεία του νησιού. Οι ΗΠΑ θεωρούν ότι το πλαίσιο του 1951 είναι ξεπερασμένο και δεν ανταποκρίνεται στις σύγχρονες προκλήσεις ασφαλείας.
Η στρατηγική σημασία της Αρκτικής
Η επιμονή του Τραμπ για τη Γροιλανδία δεν είναι καινούργια, αλλά το 2026 λαμβάνει νέες διαστάσεις λόγω του αυξανόμενου ανταγωνισμού με τη Ρωσία και την Κίνα. Η τήξη των πάγων στην Αρκτική ανοίγει νέες ναυτιλιακές οδούς και δίνει πρόσβαση σε τεράστια αποθέματα σπάνιων γαιών και φυσικών πόρων.
Για την Ουάσιγκτον, η Γροιλανδία αποτελεί το «αβύθιστο αεροπλανοφόρο» της Αρκτικής. Η πλήρης στρατιωτική πρόσβαση θα επέτρεπε στις ΗΠΑ να ελέγχουν το πέρασμα GIUK (Γροιλανδία-Ισλανδία-Ηνωμένο Βασίλειο), το οποίο είναι κρίσιμο για την παρακολούθηση των ρωσικών υποβρυχίων που εισέρχονται στον Ατλαντικό Ωκεανό.
Αντιδράσεις σε Δανία και Γροιλανδία
Το αίτημα για «λευκή επιταγή» έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην Κοπεγχάγη. Παρόλο που η Δανία είναι στενός σύμμαχος των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, η εκχώρηση τέτοιας κυριαρχίας θεωρείται από πολλούς πολιτικούς κύκλους ως προσβολή της εθνικής ανεξαρτησίας.
Ακόμα πιο έντονες είναι οι αντιδράσεις στη Γροιλανδία. Η τοπική κυβέρνηση στο Νούουκ επιδιώκει τα τελευταία χρόνια μεγαλύτερη αυτονομία και φοβάται ότι η μετατροπή του νησιού σε μια τεράστια αμερικανική στρατιωτική ζώνη θα υπονομεύσει τις προσπάθειες για πλήρη ανεξαρτησία. Το Bloomberg επισημαίνει ότι η κυβέρνηση Τραμπ ενδέχεται να προσφέρει οικονομικά ανταλλάγματα και επενδύσεις σε υποδομές για να κάμψει τις αντιστάσεις.
Το σχέδιο της κυβέρνησης Τραμπ για τη Γροιλανδία αποτελεί μια τολμηρή αναθεώρηση της γεωπολιτικής των ΗΠΑ στον Βορρά. Η απαίτηση για «λευκή επιταγή» στη στρατιωτική παρουσία δείχνει ότι η Αρκτική αποτελεί πλέον κορυφαία προτεραιότητα για την αμερικανική εθνική ασφάλεια. Ωστόσο, ο δρόμος προς την υλοποίηση αυτού του σχεδίου περνά μέσα από δύσκολες διαπραγματεύσεις, καθώς η Δανία και η Γροιλανδία καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στις αμυντικές τους υποχρεώσεις και την εθνική τους αξιοπρέπεια.
