Σαφές μήνυμα προς την Άγκυρα στέλνει η Αθήνα για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου, ξεκαθαρίζοντας ότι η αδειοδότηση των ερευνών αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα των ελληνικών αρχών στις περιοχές της ελληνικής δικαιοδοσίας.
Η ελληνική αντίδραση ήρθε μετά τις δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, και τους ισχυρισμούς τουρκικών διπλωματικών πηγών ότι το ζήτημα των NAVTEX είχε διευθετηθεί.
Διπλωματικές πηγές στην Αθήνα υπογράμμισαν ότι η διαχείριση του ζητήματος από την τουρκική πλευρά δεν αφορά την Ελλάδα. Τόνισαν, παράλληλα, ότι η χώρα ενεργεί σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και θα συνεχίσει να ασκεί τα δικαιώματά της. Η τοποθέτηση αυτή επιχειρεί να αποκλείσει οποιαδήποτε ερμηνεία περί αναγνώρισης τουρκικής αρμοδιότητας στην υλοποίηση του έργου.
Η αντι-NAVTEX και οι τουρκικές διεκδικήσεις
Η νέα διπλωματική αντιπαράθεση ξεκίνησε μετά την έκδοση ελληνικής NAVTEX για τις εργασίες του γαλλικού ερευνητικού πλοίου Abeille Marengo. Η ελληνική ναυτική οδηγία ισχύει από τις 6 Νοεμβρίου 2026 έως τις 6 Μαρτίου 2027. Καλύπτει τη θαλάσσια διαδρομή από την Κρήτη προς την Κάσο και ανατολικότερα, μέχρι τα όρια της κυπριακής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης.
Η Τουρκία αντέδρασε εκδίδοντας αντι-NAVTEX, υποστηρίζοντας ότι μέρος της περιοχής εμπίπτει στην τουρκική υφαλοκρηπίδα. Παράλληλα, ζήτησε συντονισμό των εργασιών με τις αρμόδιες τουρκικές αρχές. Η Αθήνα απορρίπτει αυτή την προσέγγιση, διαχωρίζοντας την προβλεπόμενη ενημέρωση για ναυτικές δραστηριότητες από την παραχώρηση άδειας.
Ο υφυπουργός Εξωτερικών Τάσος Χατζηβασιλείου διευκρίνισε ότι δεν προηγήθηκε καμία ελληνοτουρκική συνεννόηση για την αδειοδότηση. Υπογράμμισε επίσης ότι ενδεχόμενη άτυπη επικοινωνία της κατασκευάστριας εταιρείας με τρίτες χώρες δεν δημιουργεί δικαιώματα ή αρμοδιότητες.
Η γεωπολιτική σημασία του έργου
Το υποθαλάσσιο καλώδιο αποτελεί στρατηγική ενεργειακή υποδομή για την Ελλάδα, την Κύπρο και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ηλεκτρική διασύνδεση αποσκοπεί στον περιορισμό της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου και στη δημιουργία νέων δυνατοτήτων ανταλλαγής ηλεκτρικής ενέργειας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Παράλληλα, το έργο αποκτά ευρύτερη γεωπολιτική διάσταση, καθώς συνδέεται με την ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια και την παρουσία σημαντικών διεθνών οικονομικών συμφερόντων στην περιοχή. Η ελληνική κυβέρνηση επισημαίνει ότι η διασύνδεση διαθέτει ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και υποστήριξη από εταίρους και συμμάχους.
Το επόμενο κρίσιμο βήμα
Παρά την ανταλλαγή διπλωματικών μηνυμάτων, η Αθήνα εμφανίζεται αποφασισμένη να διατηρήσει τον προγραμματισμό των εργασιών. Ο Τάσος Χατζηβασιλείου εκτίμησε ότι μια νέα ένταση δεν θα εξυπηρετούσε καμία χώρα της περιοχής. Διαβεβαίωσε, ωστόσο, ότι η Ελλάδα διαθέτει σχεδιασμό για την αντιμετώπιση κάθε ενδεχομένου.
Το επόμενο διάστημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η έναρξη των θαλάσσιων εργασιών θα αποτελέσει ουσιαστική δοκιμασία για τις προθέσεις της Άγκυρας. Το βασικό ερώτημα πλέον είναι εάν η Τουρκία θα περιοριστεί στις διπλωματικές αντιδράσεις ή θα επιχειρήσει να επηρεάσει την εξέλιξη των ερευνών στο πεδίο.
Για την Αθήνα, το διακύβευμα υπερβαίνει την κατασκευή μιας ενεργειακής υποδομής. Αφορά την έμπρακτη άσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων και τη διατήρηση της σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο.
