Ζωή σαν παραμύθι ήταν ο βίος του Antonio Stradivari (Αντόνιο Στραντιβάρι), γνωστός και ως Stradivarious (Στραντιβάριους). Στα 18 του πήγε να εργασθεί στον μεγάλο κατασκευαστή βιολιών Νικολά Αμάτι, ήταν δε τόσο καλός, που γρήγορα ξεπέρασε τον δάσκαλο και καθοδηγητή του.
Τα σχέδια που κατασκεύαζε ήταν ιδιαίτερα για την εποχή. Οι τεχνικές που ακολουθούσε πρωτότυπες, με αποτέλεσμα τα βιολιά Stradivarious να έχουν στην τελική τους μορφή μεγάλες διαφορές, σε σχέση με οποιοδήποτε βιολί φτιαχνόταν, εκείνη τη περίοδο!
Σε ηλικία 40 ετών ο Stradivarious ήταν όχι μόνο πλούσιος, αλλά και ο πιο διάσημος μάστορας εγχόρδων!
Τα σχέδια των βιολιών και τα «μυστικά» της βαφής τους.
Πίσω καπάκι με ξύλο σφενδάμου, μπροστινό και πλευρά ξύλο έλατου, στα έγχορδα έδωσε μία πιο «γεωμετρική μορφή». Ξέρατε όμως, ότι από το βερνίκι κρίνεται ο λεπτός τόνος που έχει ένα βιολί;
Χρειάσθηκαν τέσσερα χρόνια ερευνών, ώστε μία ομάδα 15 επιστημόνων, 7 εργαστηρίων στη Γαλλία και Γερμανία με επικεφαλής τον χημικό Ζαν – Φιλίπ Εσάρ, από το εργαστήριο του Μουσείου Μουσικής στο Παρίσι και οι υπεριώδεις ακτίνες Χ με τον επιταχυντή ηλεκτρονίων να αποκαλύψουν, ότι το «μαγικό του βερνίκι» ήταν λάδι, ρητίνη, θειούχος άργυρος και οξείδιο σιδήρου, δηλαδή σκουριά! Γι’ αυτό άλλωστε και τα έγχορδα του δαιμόνιου κατασκευαστή είχαν ένα περίεργο κοκκινωπό χρώμα.
Ο Θεϊκός ήχος των φημισμένων βιολιών του, αποτέλεσμα της “Μικρής Εποχής των Παγετώνων”
Ο Stradivarius όμως είχε το δικό του άστρο. Γεννήθηκε το 1644, ένα χρόνο μετά και μέχρι το 1750, ξεκινά στα δάση της Κροατίας η «Μικρή Εποχή των Παγετώνων», γνωστή ως Μάουντερ Μίνιμουμ. Η περίοδος αυτή τον ευνόησε ιδιαίτερα, ως προς την ανθεκτικότητα των ξύλων που χρησιμοποίησε, εξαιτίας των πολύ ψυχρών χειμώνων που επικράτησαν.
Ένας δεντρολόγος, ειδικός στη ανεύρεση της ηλικίας των δέντρων βάση του κορμού τους, ανακάλυψε ότι η ποιότητα και πυκνότητα του συγκεκριμένου ξύλου οφείλεται στη μειωμένη ανάπτυξη των δέντρων την περίοδο των “Μικρών Παγετώνων”, όπου άρρηκτα συνδέεται (κατά τον αστρονόμο Ε. Μάουντερ), με ασυνήθιστα μικρή ηλικιακή δραστηριότητα.
Με απλά μαθηματικά, ο Stradivarious γεννήθηκε 1 χρόνο πριν αρχίσει η “Περίοδος Μάουντερ” και κατασκεύασε τα περίφημα βιολιά του, όταν τελείωνε η περίοδος αυτή!
Ίσως λοιπόν το μυστικό του θεικού ήχου των φημισμένων βιολιών του, να οφείλεται και στους συμπαγείς κορμούς αυτών των δέντρων του δάσους .
Η χρυσή εικοσαετία (1680-1700) κατασκευής Stradivarius, σε σημερινές τιμές κοστολογούνται αρκετά εκατομμύρια. Το βιολί «Molitor», που ανήκε στον στρατηγό του Μεγάλου Ναπολέοντα, Γκάμπριελ Ζαν Ζοζέφ, πουλήθηκε σε δημοπρασία 3.600.000 δολάρια. Το «Lady Blunt» πουλήθηκε 9.800.000 λίρες Αγγλίας, ενώ το διασημότερο όλων το «Messiah», βρίσκεται στη συλλογή του μουσείου Ashmolean στην Αγγλία.
Το περιοδικό Vice (2013) ανέφερε ότι: «τα τελευταία χρόνια εμφανίζονται αμοιβαία επενδυτικά κεφάλαια για Stradivarious, ωθώντας τις αστρονομικές τιμές του ακόμα ψηλότερα».
Σήμερα σώζονται 650 γνήσια όργανα Stradivarius σε όλο τον κόσμο (βιολιά, βιόλες, βιολοντσέλα, άρπες και κιθάρες). Τα αυθεντικά φέρουν λατινική επιγραφή και ημερομηνία κατασκευής και είναι γνωστό που βρίσκεται το καθένα από αυτά.
Γερνάνε τα Stradivarius; Μια τράπεζα ήχου τα σώζει
Πέρασαν 300 χρόνια από την κατασκευή των εγχόρδων, ο ήχος τους με τον καιρό αλλάζει, ίσως στις επόμενες δεκαετίες να χαθεί. Αυτός είναι ο λόγος που για 5 συνεχής εβδομάδες η Κρεμόνα βυθίστηκε στη σιωπή, προκειμένου να συγκεντρώσει σε ψηφιακή βάση δεδομένων ηχογραφήσεις των τόνων και των ήχων, από 4 όργανα που επιλέχθηκαν από το Μουσείο Βιολιού της Κρεμόνα.
Οι δρόμοι έκλεισαν, η γειτονιά σώπασε, ανελκυστήρες απενεργοποιήθηκαν, λαμπτήρες ξεβιδώθηκαν, ώστε να εξαλειφθεί και ο παραμικρός θόρυβος. Το κόκκινο βιολί «Vesuvios», το τσέλο (των 16 εκατ. ευρώ) και άλλα 2 όργανα που κατασκευάστηκαν από τεχνίτες της πόλης, βγήκαν από τις προθήκες τους και κατέγραψαν 1 εκατομμύριο μουσικά ψηφιακά αρχεία.
Ο Διευθυντής-Επιμελητής του Μουσείου Βιολιού της Κρεμόνα Φάουστο Κατσιατόρι λέει: «Κάνουμε ο, τι μπορούμε για να τα συντηρήσουμε, αλλά όταν φτάσουν μία συγκεκριμένη ηλικία θα ‘κοιμηθούν’… θα σταματήσουν να παίζουν».
Μπορείτε εδώ να περιηγηθείτε στο Μουσείο Stradivarius της Κρεμόνας
Ο βιολιστής David Garrett συγκρίνει διάφορα όργανα Stradivari, στο Μουσείο Βιολιού.
