Πέθανε στα 77 του χρόνια ο ζωγράφος Γιώργος Λαζόγκας, o Ελληνας εικαστικός που δημιούργησε με πλήθος μέσων και ανέδειξε την αξία του θραύσματος.
O Γιώργος Λαζόγκας γεννήθηκε το 1945 στη Λάρισα. Σπούδασε αρχιτεκτονική στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (1963-1970) και το 1976 μεταβαίνει στο Παρίσι με υποτροφία της Γαλλικής κυβέρνησης στη ζωγραφική.
Στις αρχές της δεκαετίας του ’70 χρησιμοποιεί τη φωτογραφία και τεχνικές τυπώματος, δημιουργεί κολάζ με φωτοαντίγραφα και χρήση σπρέι. Τον απασχολεί η καταγραφή των διαφορετικών φάσεων της ζωής ενός αντικειμένου καθώς το υποβάλλει σε διαδικασίες καταστροφής του. Στα μέσα της δεκαετίας του ’70 ενσωματώνει μεταξοτυπικά τυπώματα σε διαφάνειες και αρχιτεκτονικά ρυζόχαρτα, ενώ εγκαινιάζει το Παλίμψηστο ως πυρήνα καταγραφής του χρόνου στη νέα του εικόνα.
Το 1980 ξεκινά την ενότητα Τυφλή Ζωγραφική, μια αυτόματη γραφή με τη χρήση καρμπόν, επιχρωματισμένων τελάρων και υφασμάτων. Τα Σεντόνια, άλλη μια ενότητα εκείνης της εποχής, είναι η βιωματική καταγραφή μιας ερωτικής πράξης αλλά και η ιερά Σινδόνη του μεγάλου ύπνου. Την ίδια περίοδο, οργανώνει περιβάλλοντα, συλλογικές και άλλες δράσεις (performance). Το 1981 με την θεωρητικό Σάνια Παπά και τον ποιητή Ανδρέα Παγουλάτο πραγματοποιούν στο υπόγειο του Beaubourg τη δράση «Κορμί – Κείμενο». Από το 1992 μέχρι το 1997, επαναδιατυπώνει το Παλίμψηστο στην ενότητα Θραύσματα, προβάλλοντας το θεώρημα του τέλους της συνολικής εικόνας και αναδεικνύοντας το θραύσμα, το ίχνος, το ελάχιστο ως το μέρος που αποτυπώνει το όλον.
Ο Λαζόγκας στο έργο του επικεντρώνεται στη χειρονομία, τη διαδικασία επεξεργασίας της ύλης και τη βιωματική σχέση με τα υλικά, αλλά και στη φιλοσοφική διάσταση εννοιών όπως αρχέγονο, παλίμψηστο, σπάραγμα, ζωή, θάνατος, χρόνος, έννοιες τις οποίες διερευνά μέσα από το εικαστικό του έργο. Η ζωγραφική του είναι βιωματική με φιλοσοφικό και υπαρξιακό περιεχόμενο.
Από το 1975 έως το 1999 διδάσκει ζωγραφική στην Αρχιτεκτονική του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ενώ το 2008 εκλέγεται καθηγητής ζωγραφικής στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας.
Το 1970 εκθέτει με άλλους στο Ινστιτούτο Γκαίτε Θεσσαλονίκης και το 1972 παίρνει το πρώτο βραβείο στο διαγωνισμό της Ελληνοαμερικανικής Ένωσης. Έχει παρουσιάσει το έργο του σε ατομικές και σε σημαντικές ομαδικές εκθέσεις διεθνώς (Μπιενάλε Νέων, Παρίσι 1980, Μπιενάλε της Λισσαβόνας 1981, Τριενάλε Wroclaw 1981, Art et Poésie στο Georges Pompidou, Παρίσι 1981, Εικόνες που Αναδύονται στα Ευρωπάλια, Αμβέρσα, 1982, Μπιενάλε του Σάο Παόλο, 1983, Salon de Μontrouge Παρίσι, 1997 κ.ά.). Το 2006 οργανώνεται αναδρομική έκθεση των σχεδίων του στο Μουσείο Μπενάκη και στο Μ.Μ.Σ.Τ. και εκδίδεται λεύκωμα με κείμενα των Νάνου Βαλαωρίτη, Τίτου Πατρίκιου, Δημήτρη Μαρωνίτη κ.ά. Είναι ομότιμος καθηγητής της ΑΣΚΤ, ζει και εργάζεται στην Αθήνα.
Το μήνυμα της υπουργού Πολιτισμού
«Η Ελλάδα χάνει σήμερα έναν από τους μεγάλους καλλιτέχνες της εποχής μας, έναν νεωτεριστή της εννοιολογικής τέχνης, έναν ακάματο δημιουργό που αναμετρήθηκε τολμηρά με τη φιλοσοφική διάσταση του χρόνου, της ζωής, του θανάτου. Εναν εικαστικό που συνταίριαξε τη σύγχρονη έκφραση με την έμπνευση από την «μεγάλη Ιστορία», από τα fragmenta και τα μυθολογικά σπαράγματα.
Η απώλειά του μου προκαλεί βαθιά θλίψη, καθώς το τελευταίο διάστημα επικοινωνούσαμε για την προετοιμασία της έκθεσής του «Το χθες είναι τώρα: Μύθοι και Αρχαιότητα», που παρουσιάζεται από τον Μάιο, στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και η οποία δέχεται καθημερινά πλήθος επισκεπτών.
Η οργάνωση αυτής της έκθεσης ήταν κάτι που το θέλησε ο ίδιος, καθώς στο μεγαλύτερο μέρος της διαδρομής του, με τις «Νίκες», τις «Σειρήνες», το «Ταξίδι του Οδυσσέα», τα «Θραύσματα αγγείων», τους «Κίονες», διάβασε την αρχαιότητα σε αρμονική σχέση με το σήμερα.
Χρησιμοποίησε όλα τα μέσα της εποχής του για να επεξεργαστεί τα υλικά που επέλεγε, ώστε να αποτυπώσει τη σύγχρονη πραγματικότητα στο έργο του, με προσωπική γραφή, βιωματική και ταυτόχρονα ερευνητική. Ο συνδυασμός του παρελθόντος με το παρόν, του αρχαίου με το σύγχρονο για να δημιουργήσει το επιθυμητό, το διαχρονικό, είναι η ταυτότητα, το αποτύπωμα του Λαζόγκα.
Τον ευχαριστούμε για το ήθος του, για την ευγένειά του, για την έμπνευσή του, για τον στοχασμό του πάνω στην ιστορία, για τη διαυγή και ερευνητική ματιά του πάνω στη μυθολογία, την παράδοση, την πολιτιστική κληρονομιά. Ο Γιώργος Λαζόγκας, φεύγοντας από κοντά μας, μας αφήνει τεράστια παρακαταθήκη -επίκαιρη όσο ποτέ- την ευφάνταστη, τη δημιουργική συνομιλία του χθες με το σήμερα.
Εκφράζω τα θερμά μου συλλυπητήρια στην αγαπητή φίλη Αννα Μιχαλιτσιάνου, στον Μιχάλη, στους πολλούς φίλους του».
Οι φωτογραφίες από το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (ΕΜΣΤ)
