Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών εισάγει ένα νέο, πιο ανθρώπινο και προληπτικό πλαίσιο διαχείρισης ιδιωτικού χρέους, προσφέροντας ουσιαστικές λύσεις τόσο σε υπερχρεωμένα νοικοκυριά όσο και σε επιχειρηματίες, που βρίσκονται σε οικονομικό αδιέξοδο. Οι νέες διατάξεις (άρθρα 177–179), οι οποίες ενσωματώθηκαν στο νομοσχέδιο για τα Ιδρύματα και τις Σχολάζουσες Κληρονομιές και ψηφίστηκαν πρόσφατα από τη Βουλή, στοχεύουν αφενός στη «δεύτερη ευκαιρία» μετά την πτώχευση και αφετέρου στην έγκαιρη πρόληψη της υπερχρέωσης.
Η σημαντικότερη τομή αφορά την πλήρη απαλλαγή από ποινικές διώξεις για οφειλέτες που καταφεύγουν στη διαδικασία της πτώχευσης. Με τη νέα ρύθμιση, από τη στιγμή που δημοσιεύεται η δικαστική απόφαση πτώχευσης ή γίνεται εγγραφή στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Φερεγγυότητας, αναστέλλονται αυτομάτως οι ποινικές διώξεις για χρέη προς το Δημόσιο και τον ΕΦΚΑ. Εφόσον ολοκληρωθεί επιτυχώς η διαδικασία και ο οφειλέτης απαλλαγεί από τα χρέη του (συνήθως εντός 1 έως 3 ετών), το αξιόποινο εξαλείφεται οριστικά και το αδίκημα διαγράφεται από το ποινικό μητρώο. Όπως τόνισε ο υπουργός Κυριάκος Πιερρακάκης, το κράτος επιλέγει να μην ποινικοποιεί την οικονομική αποτυχία, δίνοντας πραγματική δυνατότητα επανεκκίνησης χωρίς το στίγμα του παρελθόντος.
Το δεύτερο σκέλος των μέτρων εστιάζει στην πρόληψη πριν την οικονομική κατάρρευση. Μέσω προγράμματος voucher, που θα χρηματοδοτηθεί από το Ταμείο Ανάκαμψης, επαγγελματίες και μικρές επιχειρήσεις που εμφανίζουν ενδείξεις κινδύνου αφερεγγυότητας θα λαμβάνουν δωρεάν υποστήριξη από πιστοποιημένους συμβούλους.
Ο «Μηχανισμός Έγκαιρης Προειδοποίησης» θα εντοπίζει πρόδρομα σημάδια οικονομικής δυσκολίας και θα δίνει τη δυνατότητα έγκαιρης παρέμβασης, πριν τα χρέη καταστούν μη διαχειρίσιμα. Ιδιαίτερα καινοτόμο στοιχείο αποτελεί η κάλυψη και υπηρεσιών ψυχολογικής υποστήριξης και mentoring, αναγνωρίζοντας το έντονο ψυχικό βάρος της υπερχρέωσης.
Τέλος, ειδικές τεχνικές ρυθμίσεις αφορούν τους ευάλωτους οφειλέτες που λαμβάνουν κρατική συνεισφορά για την κατοικία τους. Αν ένας δικαιούχος ενταχθεί στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό και διασώσει την κύρια κατοικία του μέσω νέας ρύθμισης, η προηγούμενη επιδότηση διακόπτεται αυτόματα. Με αυτόν τον τρόπο αποφεύγεται η διπλή επιδότηση και προστατεύεται ο οφειλέτης από μελλοντικές απαιτήσεις επιστροφής ποσών που θα θεωρούνταν αχρεωστήτως καταβληθέντα.
