Η νέα φάση των επιχειρήσεων του Ισραηλινού Στρατού (IDF) στη Λωρίδα της Γάζας σηματοδοτεί μια κρίσιμη καμπή στον πόλεμο που διαρκεί πλέον περισσότερο από 18 μήνες.
Με την ονομασία «Άρματα του Γεδεών», ξεκίνησε η χερσαία επιχείρηση, η οποία έχει ως στόχο την πλήρη κατάληψη και κατοχή της Πόλης της Γάζας, της μεγαλύτερης αστικής περιοχής στο βόρειο τμήμα της Λωρίδας. Οι IDF ανακοίνωσαν ότι ήδη ελέγχουν τα περίχωρα, ενώ επιχειρήσεις διεξάγονται στις περιοχές Ζεϊτούν και Τζαμπάλια, οι οποίες θεωρούνται στρατηγικά προγεφυρώματα για την είσοδο στην καρδιά της πόλης.
Στρατιωτική κινητοποίηση και σχεδιασμός
Η επιχείρηση απαιτεί τεράστια κινητοποίηση: επιστράτευση 60.000 νέων εφέδρων και παράταση θητείας για επιπλέον 20.000 στρατιώτες. Στόχος είναι η συγκέντρωση επαρκών δυνάμεων για να αντιμετωπιστεί η Χαμάς, την οποία ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, χαρακτήρισε ως «ένα από τα τελευταία προπύργια» της οργάνωσης.
Στρατιωτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι οι μάχες στην Πόλη της Γάζας θα είναι σφοδρές, με στενές επαφές, σήραγγες και ενέδρες να αποτελούν σημαντικές προκλήσεις. Η Χαμάς, αν και θεωρείται ότι έχει αποδυναμωθεί σε περιοχές που έχουν ήδη καταληφθεί, συνεχίζει να λειτουργεί μέσα από αποκεντρωμένα τάγματα, τα οποία κρύβονται σε υπόγεια δίκτυα και υποστηρίζονται από παρατηρητήρια. Αυτή η τακτική αναμονής έχει ήδη αποδειχθεί απειλητική, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την πρόσφατη οργανωμένη επίθεση στο Χαν Γιουνίς.
Η επίθεση στο Χαν Γιουνίς
Την Τετάρτη, περίπου 20 μαχητές της Χαμάς επιτέθηκαν αιφνιδιαστικά σε θέση της Μονάδας Αναγνώρισης Haruv, χρησιμοποιώντας πολυβόλα και αντιαρματικούς πυραύλους. Οι IDF αντέδρασαν με την υποστήριξη της Πολεμικής Αεροπορίας, σκοτώνοντας 10 επιτιθέμενους. Παρά τις απώλειες, η επίθεση αποκάλυψε ότι η Χαμάς εξακολουθεί να μπορεί να οργανώνει και να εκτελεί συντονισμένες επιχειρήσεις, προκαλώντας ανησυχία στους ισραηλινούς στρατιωτικούς κύκλους για τον κίνδυνο απαγωγών στρατιωτών και αύξησης των απωλειών.
Ανθρωπιστικές επιπτώσεις και διεθνείς ανησυχίες
Η Πόλη της Γάζας φιλοξενεί περισσότερους από 700.000 ανθρώπους, πολλοί από τους οποίους είναι ήδη εκτοπισμένοι από άλλες περιοχές της Λωρίδας. Ο ΟΗΕ και η Διεθνής Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού έχουν προειδοποιήσει ότι η εντατικοποίηση των επιχειρήσεων μπορεί να οδηγήσει σε «ανεπανόρθωτη ανθρωπιστική κρίση». Χιλιάδες άμαχοι αναμένεται να λάβουν εντολή εκκένωσης, κατευθυνόμενοι προς τη νότια Γάζα, η οποία όμως βρίσκεται ήδη υπό αφόρητη πίεση από τον συνεχιζόμενο εκτοπισμό πληθυσμού.
Η ΔΕΕΣ τόνισε ότι η κατάσταση είναι ήδη καταστροφική και ότι «οποιαδήποτε περαιτέρω στρατιωτική κλιμάκωση θα διαλύσει περισσότερες οικογένειες και θα θέσει σε κίνδυνο τις ζωές των ομήρων». Υπολογίζεται ότι 50 όμηροι παραμένουν στα χέρια της Χαμάς, εκ των οποίων οι 20 θεωρείται πως είναι ακόμη ζωντανοί. Οι οικογένειες των ομήρων έχουν εκφράσει έντονη ανησυχία ότι η χερσαία επίθεση θα μειώσει τις πιθανότητες επιβίωσής τους.
Διπλωματικές προσπάθειες και αδιέξοδα
Παράλληλα με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, διεξάγονται έντονες διαπραγματεύσεις με τη μεσολάβηση του Κατάρ και της Αιγύπτου. Πρόσφατη πρόταση για 60ήμερη εκεχειρία και απελευθέρωση περίπου των μισών ομήρων έγινε αποδεκτή από τη Χαμάς, όμως η ισραηλινή κυβέρνηση φέρεται να παραμένει επιφυλακτική, επιμένοντας στη συνέχιση των στρατιωτικών επιχειρήσεων μέχρι την πλήρη εξουδετέρωση της οργάνωσης.
Το CNN σχολίασε ότι η προειδοποίηση του αρχηγού του Γενικού Επιτελείου του Ισραήλ για τον κίνδυνο απωλειών στρατιωτών και ομήρων μπορεί να αποθαρρύνει την προσέλευση εφέδρων, την ώρα που ο στρατός βρίσκεται ήδη σε κατάσταση εξάντλησης. Το BBC, από την πλευρά του, επισήμανε ότι η επιχείρηση στοχεύει σε μια πόλη έκτασης ίσης με το αεροδρόμιο Χίθροου, αλλά με πληθυσμό που ξεπερνά τις 740.000 ψυχές.
Ο στρατηγικός στόχος του Ισραήλ
Σύμφωνα με το Ισραήλ, η επιχείρηση στοχεύει στην εξάλειψη περίπου 2.000 μαχητών, την καταστροφή χιλιάδων υποδομών της Χαμάς και την πλήρη στρατιωτική κατοχή της Λωρίδας. Μέχρι στιγμής, οι IDF υποστηρίζουν ότι έχουν επιτύχει τον έλεγχο του 75% της Γάζας, ενώ ο ΟΗΕ εκτιμά ότι το 86% του εδάφους είναι είτε στρατιωτικοποιημένο είτε υπό εντολές εκκένωσης.
Οι πέντε αρχές που έχουν θέσει οι IDF για τον τερματισμό του πολέμου είναι: ο αφοπλισμός της Χαμάς, η επιστροφή όλων των ομήρων, η αποστρατιωτικοποίηση της Λωρίδας, η εγκαθίδρυση ισραηλινού ελέγχου ασφαλείας και η δημιουργία μιας νέας πολιτικής διοίκησης που δεν θα συνδέεται ούτε με τη Χαμάς ούτε με την Παλαιστινιακή Αρχή.
Η επιχείρηση «Άρματα του Γεδεών» αποτελεί ίσως την πιο φιλόδοξη αλλά και επικίνδυνη προσπάθεια του Ισραήλ από την έναρξη του πολέμου. Παρά τις στρατιωτικές επιτυχίες και την εκτεταμένη κινητοποίηση, οι κίνδυνοι είναι πολλαπλοί: σφοδρές αστικές μάχες, πιθανές απώλειες ομήρων, διεθνής κατακραυγή για την ανθρωπιστική κρίση και στρατιωτική κόπωση.
Η επόμενη φάση του πολέμου δεν θα κριθεί μόνο στο πεδίο της μάχης, αλλά και στη δυνατότητα του Ισραήλ να διαχειριστεί τις διεθνείς πιέσεις, να διασφαλίσει την επιστροφή των ομήρων και να αποφύγει μια παρατεταμένη κατοχή που θα μπορούσε να εγκλωβίσει τη χώρα σε έναν φαύλο κύκλο βίας και αβεβαιότητας.
