Μάιος και διαθέσιμα

Του Γιώργου Προκοπάκη*

Χρησιμοποιώ τα δημοσίως διαθέσιμα στοιχεία, όταν βγαίνουν αυτά, χωρίς διόρθωση. Ενώ τα παλιότερα στοιχεία (μέχρι τον Ιούλιο 2019) συμφωνούν μέχρι δεύτερο δεκαδικό με τα στοιχεία που κατέθεσε ο ΥΠΟΙΚ στη Βουλή την 24/4, στα πιο πρόσφατα φαίνεται ο δικός μου τρόπος τα υπερεκτιμά. Τον Μάρτιο τα υπολογίζω στα  €38,93 δισ, ενώ ο ΥΠΟΙΚ διαβεβαιώνει πως ήταν €36,6. Κρατάω τους δικούς μου υπολογισμούς, για να φαίνεται η τάση με σταθερή μεθοδολογία και βάση αναφοράς.

Ως διαθέσιμα θεωρώ:

(α) το σύνολο των καταθέσεων της Γενικής Κυβέρνησης (κυβέρνηση και φορείς) στην ΤτΕ, (β) τις καταθέσεις των δημόσιων φορέων στις εμπορικές τράπεζες και

(γ) τις καταθέσεις των υπουργείων στις εμπορικές τράπεζες.

Την 31/5 το σύνολο αυτών ήταν €36,31 δισ, το χαμηλότερο σύνολο από τον Ιούλιο 2018 που έκλεισε το μνημόνιο. Η τάση είναι σαφώς καθοδική – αναμενόμενο λόγω της υγειονομικής κρίσης.

Με τα διαθέσιμα συμβαίνει το εξής που μπορεί να θολώνει την εικόνα: τα διαθέσιμα των φορέων του δημοσίου είναι κατατεθειμένα στην ΤτΕ για να τα “επενδύει” ο ΥΠΟΙΚ – κάποια έχουν αγοράσει μερίδια του οιονεί Αμοιβαίου Κεφαλαίου “Κοινό Κεφάλαιο”, ΚΚ, με θεματοφυλακή της ΤτΕ. Ο ΥΠΟΙΚ δανείζεται σε repos από τα ρευστά διαθέσιμα και καταγράφεται το υπόλοιπο την τελευταία ημέρα του μήνα. Οπότε τα επί μέρους υπόλοιπα μπορεί να γίνονται ότι θέλει ο διαχειριστής, μεταφέροντας από τους φορείς στην κυβέρνηση ή στις τράπεζες και πίσω. Το σύνολο είναι που μετράει. Έκτακτες εισροές/εκροές στα διαθέσιμα μπορεί να υπάρξουν από τη ρευστοποίηση/αγορά περιουσιακών στοιχείων του ΚΚ – πχ, η μείωση της θέσης του ΚΚ στα έντοκα, κάνει ρευστό διαθέσιμο το οποίο είτε κατατίθεται από τους φορείς, ή γίνεται repos, ή αγοράζει ομόλογα. Ανάλογα με την επιλογή μπορεί επηρεασθεί το φαινόμενο σύνολο των διαθεσίμων.

Να το πούμε απλά: οι φορείς του δημοσίου αγοράζουν δημόσιο χρέος, υποχρεωτικά. Τον Μάιο €10,09 δισ δις των φορέων έχουν καταλήξει σε μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις. Η ποσότητα αυτή – ας την πούμε “καθαρή θέση διαθεσίμων” – βγαίνει ως (σύνολο διαθεσίμων)-(σκληρό μαξιλάρι)-(repos δημοσίου). Στο δεύτερο διάγραμμα φαίνεται η εξέλιξη της καθαρής θέσης από το καλοκαίρι 2018. Το πέρασμα στα αρνητικά έχει γίνει από τον Δεκέμβριο.

—————-