Στις 12 Δεκεμβρίου του 2020 έφυγε από τη ζωή, σε ηλικία 89 ετών ο Βρετανός πεζογράφος David John Moore Cornwell, γνωστός με το λογοτεχνικό του ψευδώνυμο John le Carré (Τζον Λε Καρέ). Ήταν ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους Βρετανούς μυθιστοριογράφους κατασκοπείας, πρώην συνεργάτης των μυστικών υπηρεσιών MI-5 και MI-6 και ανακριτής των φυγάδων του ανατολικού μπλοκ την περίοδο του ψυχρού πολέμου. Έγινε παγκόσμια γνωστός από το μυθιστόρημά του, «The Spy Who Came In from the Cold, 1963», – (Ο κατάσκοπος που ήρθε από το κρύο), που έγραψε στα 30 του, διότι όπως είχε πει «βαριόταν» τη δουλειά του διπλωμάτη στη βρετανική πρεσβεία στη Βόννη –τότε Δυτικής Γερμανίας.
Σήμερα επιλέξαμε να σας προτείνουμε (και λόγω των εορτών), το συναρπαστικό μυθιστόρημα «A small town in Germany, 1968» (Eine kleine Stadt in Deutschland – Μία μικρή γερμανική πόλη). Ο λόγος έχει να κάνει και με την ιδιαίτερη σχέση του γράφοντος με την πόλη της Βόννης, μία και πέρασε μέρος των φοιτητικών του χρόνων στην όμορφη πόλη του Ρήνου.
Μπορεί ο συγγραφέας να μην μιλούσε συχνά για τη δουλειά του, αλλά δεν «χαρίστηκε» στους πρώην εργοδότες του όταν έγραψε το συγκεκριμένο μυθιστόρημα, όπου με επίκεντρο μια έρευνα στην Βρετανική Πρεσβεία απομυθοποιούνται οι μυστικοί πράκτορες και αναδεικνύονται η διαφθορά και το προσωπικό συμφέρον.
Το βιβλίο μας μεταφέρει στις αρχές της δεκαετίας του ’60, όταν η Γερμανία αρχίζει να συνέρχεται από τον πόλεμο και το διαιρεμένο Βερολίνο ελκύει κατασκόπους από όλες τις φυλές. Ο Χάρτινγκ, υπάλληλος της Βρετανικής Πρεσβείας στη Βόννη, γνωστός για την εχεμύθειά του σε όλους ανεξαιρέτως τους τομείς και με μία θυελλώδη σχέση με τη σύζυγο του πρέσβη, εξαφανίζεται και μαζί του εξαφανίζονται σαράντα πέντε άκρως απόρρητοι φάκελοι. Η στιγμή είναι κρίσιμη και ενδεχομένως διόλου τυχαία. Ο αξιωματικός ασφαλείας Άλαν Τέρνερ στέλνεται παρά τη θέλησή του από το Λονδίνο στη Βόννη για να εντοπίσει τον αγνοούμενο και τους φακέλους.
Μία μικρή πόλη τότε η Βόννη, η οποία «σε σύγκριση με το νεκροταφείο του Σικάγο είναι δυο φορές μικρότερη σε έκταση, αλλά και δυο φορές πιο πεθαμένη…». Σίγουρα ο John le Carré σε καμία περίπτωση δεν ήθελε να δυσφημίσει την πόλη «που θυμίζει Βαλκάνια, βρώμικη και μυστηριώδης, χαραγμένη με γραμμές του τραμ» την οποία ο Konrad Adenauer επέλεξε ως πρωτεύουσα της Δυτικής Γερμανίας. Ωστόσο μέρος της δράσης εκτυλίσσεται στη μεγαλοαστική λουτρόπολη Bad Godesberg που γλύτωσε από τους βομβαρδισμούς, ενώθηκε διοικητικά με τη Βόννη και μετά τον πόλεμο άρχισε να φιλοξενεί τις ξένες πρεσβείες. «Διπλωματούπολη» την αποκαλούσαν οι περίοικοι. Στις γειτονικές συνοικίες οι Αμερικανοί εγκατέστησαν τη δική τους παροικία.
Αρχικά διαβλέπει κατασκοπευτικό «δάκτυλο» των Σοβιετικών, αλλά στη συνέχεια οι υποψίες στρέφονται σε νοσταλγούς του ναζιστικού παρελθόντος που ήθελαν να κλείσουν το στόμα του Χάρτινγκ, για να αποφύγουν δυσάρεστες αποκαλύψεις.
Δεν πρέπει να ήταν προκατειλημμένος με τους Γερμανούς ο Τζον Λε Καρέ, άλλωστε μιλούσε τέλεια γερμανικά και λάτρευε την γερμανική λογοτεχνία. Την ίδια στιγμή σημείωνε με βρετανικό φλέγμα ότι «μόνο οι Γερμανοί θα μπορούσαν να εκλέξουν καγκελάριο και μετά να μεταφέρουν την πρωτεύουσα μπροστά στην πόρτα του». Ξεκάθαρη αιχμή για το παρασκήνιο της εποχής που έλεγε ότι ο Adenauer, ο οποίος έγινε καγκελάριος στα 73 του χρόνια, άσκησε τεράστιες πιέσεις στους βουλευτές του κυβερνώντος χριστιανοδημοκρατικού κόμματος (CDU) να ορίσουν ως πρωτεύουσα την Bonn (Βόννη), λίγα χιλιόμετρα από το απόρθητο ησυχαστήριό του, στην κοιλάδα του Ρήνου. Άλλωστε δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι είχε διατελέσει το 1933 Δήμαρχος της Κολωνίας. Ήταν αυτός που αρνήθηκε να υποδεχθεί τον Χίτλερ και επιπλέον απομάκρυνε σημαίες με τη σβάστικα που είχαν υψώσει οπαδοί των ναζί στο κέντρο της πόλης.
Σε σύντομο χρονικό διάστημα μία ολόκληρη πόλη αναπτύχθηκε κατά μήκος του οδικού άξονα B9 που συνδέει το κέντρο της Bonn με τη λουτρόπολη Bad Godesberg και στη συνέχεια με τα γραφικά χωριά και τους αμπελώνες της Ρηνανίας. Προεδρία της Δημοκρατίας, Καγκελαρία, Κοινοβούλιο, Υπουργείο Εξωτερικών, αίθουσα τύπου, όλα σε μία ευθεία.
Ο John le Carré αφήνει αιχμές για διάφορους του παλαιού καθεστώτος που άρχισαν να στελεχώνουν τη νέα διοίκηση. Άλλωστε το βιβλίο του κυκλοφόρησε το 1968. Ήταν μία εποχή πολιτικών ανακατατάξεων στη Γερμανία, με τους Χριστιανοδημοκράτες (CDU) και τους Σοσιαλδημοκράτες (SPD) να συμμαχούν για πρώτη φορά σε έναν «μεγάλο συνασπισμό» υπό τον Κurt Georg Kiesinger, ηγέτη της συντηρητικής παράταξης που κατά καιρούς κατηγορήθηκε για προνομιακές σχέσεις με το παλαιό καθεστώς.
Όσο για τη Βόννη, σήμερα παρουσιάζει ένα διαφορετικό πρόσωπο. Είναι μία καταπράσινη κωμόπολη, φιλοξενεί υπηρεσίες των Ηνωμένων Εθνών και ένα από τα καλύτερα Πανεπιστήμια της Γερμανίας (Rheinische Friedrich-Wilhelms Universität Bonn) σύμφωνα με τα εθνικά και διεθνή rankings, ενώ αποτελεί δημοφιλή τουριστικό προορισμό, ιδιαίτερα για όσους θέλουν να εντρυφήσουν στα δύσκολα χρόνια της δεκαετίας του ΄60.
Θα κλείσουμε με αυτό που έγραψε ο Richard Boston στους New York Times για το βιβλίο: «Το Μια μικρή γερμανική πόλη είναι ένα συναρπαστικό, ευκολοδιάβαστο και με εξαιρετική πλοκή μυθιστόρημα. Ο Λε Καρέ αποδεικνύει για άλλη μια φορά ότι μπορεί να γράφει αυτού του είδους τα βιβλία καλύτερα από οποιονδήποτε άλλο – και μάλιστα χωρίς να επαναλαμβάνει τον εαυτό του»
ΥΓ.
Το Βιβλίο κυκλοφορεί στα ελληνικά με το τίτλο «Μια μικρή γερμανική πόλη» από της Εκδόσεις «Καστανιώτη».
Πηγές: DW
